TÜRKİYE-AZERBAYCAN İLİŞKİLERİNİN DİJİTAL HABERLERDEKİ YANSIMALARI: KÜLTÜREL
DİPLOMASİ PERSPEKTİFİNDEN BİR MODEL ÖNERİSİ
Doç. Dr. Selin Bitirim Okmeydan
Doç. Dr. Petek Durgeç
Dr. Öğr. Üyesi Cudi Kaan Okmeydan
ÖNSÖZ
Ortak tarih, dil, kültür ve kolektif hafızanın şekillendirdiği güçlü bağlar üzerine inşa edilen Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler, günümüzde siyasal, ekonomik ve toplumsal alanlarda gelişerek var-lığını sürdürmektedir. Kamuoyunda “Tek Millet, İki Devlet” anlayı-şıyla karşılık bulan bu ilişkiler, devletler arası iş birliğinin ötesinde ortak kimlik, kültürel yakınlık, karşılıklı dayanışma ve kardeşlik söy-lemleri aracılığıyla yeniden üretilmektedir. Özellikle İkinci Karabağ Savaşı sonrasında yaşanan bölgesel gelişmeler, iki ülke arasındaki ilişkilerin uluslararası alandaki görünürlüğünü artırırken dijital medya ortamlarının yaygınlaşması da bu ilişkilerin hedef kitlelere aktarılma biçimlerini dönüştürmektedir.
Hazırlanan çalışma, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkile-rin dijital haberlerdeki yansımalarını kültürel diplomasi çerçevesinde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda haberlerde öne çıkan temalar ve söylemler belirlenerek yeniden üretilen stratejik anlatılar, kültürel diplomasi unsurları ve kamuoyu algısının şekillen-mesine katkı sağlayan iletişimsel süreçler değerlendirilmiştir. Araş-tırma bulgularından hareketle Türkiye ile Azerbaycan arasındaki iliş-kilerin medyadaki temsil boyutunu güçlendirmeye yönelik stratejik iletişim önerileri geliştirilmiş ve kültürel diplomasi süreçlerini des-tekleyecek uygulama alanları ortaya konulmuştur. Bununla birlikte elde edilen bulgular ışığında Türkiye ile Azerbaycan ilişkilerinin di-jital haberlerdeki yansımalarını kültürel diplomasi ekseninde açıklayan özgün bir model önerisi geliştirilmiştir.
Öte yandan bu çalışmanın, Türkiye Cumhuriyeti’nin Türk Dün-yası perspektifi ve kültürel diplomasi hedefleri açısından da önemli bir anlam taşıdığı düşünülmektedir. Son yıllarda Türk Devletleri Teş-kilatı başta olmak üzere Türk Dünyası’nda geliştirilen stratejik iş birlikleri, ortak tarih ve kültür mirasının korunmasına yönelik girişimler ile kültürel etkileşimi artırmayı amaçlayan faaliyetler giderek daha görünür hâle gelmektedir. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler ise bu sürecin en güçlü ve en köklü örneklerinden birini oluşturmaktadır. Bu nedenle çalışmanın akademik literatüre katkı sunmakla bir-likte iki ülke arasındaki kültürel ve iletişimsel bağların anlaşılmasına yönelik yeni değerlendirmelere de ışık tutması beklenmektedir.
Söz konusu çalışma, üniversiteler dışındaki özel kurum ve kuru-luşlar tarafından desteklenen araştırma projesi kapsamında Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi ile İzmir Azerbaycan Derneği (İZAZDER) arasında imzalanan ve 06 Nisan 2026 tarihinde onaylanarak yürürlüğe giren ikili iş birliği protokolü doğrultusunda hazırlanan “Kültürel Dip-lomasi Ekseninde Türkiye-Azerbaycan İlişkilerinin Medyadaki Temsili: Dijital Haberler Üzerinden Stratejik İletişim Önerileri” başlıklı projenin sonuç raporunu teşkil etmektedir. Üniversite ile sivil toplum deneyimini bir araya getiren çalışmaların, teorik ve pratik bilgiyi güç-lendirdiğine inanılmaktadır. İki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca si-yasal ve ekonomik göstergeler üzerinden değil; iletişim ve kültürel diplomasi boyutlarıyla birlikte ele alınması, bu iş birliğinin en önemli kazanımlarından biri olarak değerlendirilmektedir.
Bu çalışmanın ortaya çıkmasına vesile olan ve başlangıcından iti-baren her aşamasında engin bilgi birikimi ve değerli katkılarıyla çalışmamıza yön veren kıymetli hocamız Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü, Türk Tarihi Anabilim Dalı öğretim üyesi Sayın Prof. Dr. Abdullah TEMİZKAN’a içtenlikle teşekkür ederiz.
Sivil toplum alanında önemli faaliyetler yürüterek Türkiye ile Azerbaycan arasındaki çok yönlü ilişkilerin güçlenmesine katkıda bulunan ve proje süresince samimi desteklerini esirgemeyen başta İZAZDER Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Perviz ALTAY ve Başkan Yardımcısı Sayın E. Orkun KILIÇ olmak üzere İZAZDER’in tüm değerli yöneticilerine ve çalışanlarına en içten teşekkürlerimizi sunarız. Bu çalışma sayesinde geliştirdiğimiz anlamlı iş birliği ve da-yanışma için İZAZDER’e her zaman minnettar olacağız.
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kadim dostluğun, kardeşliğin ve stratejik ilişkilerin gelecekte de güçlenerek varlığını sürdürmesi ve Türk Dünyası 2040 Vizyonu perspektifinden ortak değerler etrafında şekillenen toplumsal ve iletişimsel bağların daha da gelişmesi temen-nisiyle bu çalışmanın kültürel diplomasi alanına ilgi duyan araştırma-cılar, uygulayıcılar ve okuyucular için faydalı olmasını diliyoruz
https://www.globalacademy.com.tr/Webkontrol/uploads/Fck/Türkiye_Azerbaycan_İlişkilerinin.pdf